काया ही पंढरी आत्मा हा विठ्ठल

काया ही पंढरी आत्मा हा विठ्ठल|

नांदतो केवळ पांडुरंग ||धृ||

भाव-भक्ती भीमा उदक ते वाहे |
बरवा शोभताहे पांडुरंग ||1||

दया क्षमा शांती हेचि वाळुवंट|
मिळालासे थाट वैष्णवांचा ||2||

ज्ञान ध्यान पूजा विवेक आनंद |
हाची वेणुनाद शोभतसे ||3||

दश इंद्रियांचा एक मेळा केला |
ऐसा गोपाळकाला होत असे ||4||

देखिली पंढरी देही -जनी -वनी |
एका जनार्दनी वारी करी ||5||


काया ही पंढरी आत्मा हा विठ्ठल

भावार्थ (मराठीत अर्थ):

काया ही पंढरी, आत्मा हा विठ्ठल | नांदतो केवळ पांडुरंग ||
मनुष्याचे शरीर म्हणजे पंढरपूर आणि या शरीरात वसणारा आत्मा म्हणजे विठ्ठल. आपल्या अंतःकरणात फक्त पांडुरंगच नांदतो अशी संतांची अनुभूती आहे.


भाव-भक्ती भीमा उदक ते वाहे | बरवा शोभताहे पांडुरंग ||1||
भाव आणि भक्ती हीच भीमाई नदीचे पावन पाणी आहे. अशा भक्तिभावाच्या प्रवाहात स्नान केल्यास पांडुरंगाचे सौंदर्य आणखी खुलून दिसते.


दया क्षमा शांती हेचि वाळुवंट | मिळालासे थाट वैष्णवांचा ||2||
दया, क्षमा, शांती हीच वाळवंटातील पवित्र वाळू आहे. अशा सद्गुणांनी सजलेला वैष्णवांचा थाट अतिशय सुंदर आणि पवित्र असतो.


ज्ञान ध्यान पूजा विवेक आनंद | हाची वेणुनाद शोभतसे ||3||
ज्ञान, ध्यान, पूजा, विवेक आणि आनंद  हेच खरे पांडुरंगाच्या बासरीचे दिव्य नाद आहेत. भक्तीच्या मार्गावर हे गुण जणू बासरीसारखे मधुर ध्वनी देतात.


दश इंद्रियांचा एक मेळा केला | ऐसा गोपाळकाला होत असे ||4||
दहा इंद्रियांना एकत्र करून त्यांना संयमित करणे म्हणजेच खरा गोपाळकाला होणे होय. इंद्रियांचे नियंत्रण हीच खरी आध्यात्मिक काला आहे.


देखिली पंढरी देही - जनी - वनी | एका जनार्दनी वारी करी ||5||
पंढरपूर ही फक्त एखाद्या ठिकाणी नसून ती देहात, जनसमुदायात आणि वनातही दिसते. अशा सर्वव्यापी पांडुरंगाच्या दर्शनासाठी जनार्दन सतत वारी करीत असतो.



टिप्पणी पोस्ट करा

0 टिप्पण्या