अबीर गुलाल उधळीत रंग

अबीर गुलाल उधळीत रंग |
नाथा घरी नाचे माझा सखा पांडुरंग ||धृ||

उंबरठ्यासी  कैसे शिऊ आम्ही जातिहीन |रूप तुझे कैसे पाहू त्यात आम्ही लीन |पायरीशी होवू दंग गावूनी अभंग ||1||

वाळवंटी गाऊ आम्ही वाळवंटी नाचू |चंद्रभागेच्या पाण्याने अंग अंग न्हाऊ |विठ्ठलाचे नाम घेऊ होऊनी निसंग ||2||

आषाढी कार्तिकी भक्तजन येती |पंढरीच्या वाळवंटी संत गोळा होती |चोख म्हणे नाम घेता भक्त होती दंग ||3||

अबीर गुलाल उधळीत रंग
खालील अभंगाचा ओळीनुसार (Line-by-Line) सुंदर, सोपा आणि भावपूर्ण मराठी अर्थ दिला आहे:

धृपद:

“अबीर गुलाल उधळीत रंग | नाथा घरी नाचे माझा सखा पांडुरंग”

— अबीर–गुलाल आणि रंग उधळले जात आहेत,— आणि माझा सखा पांडुरंग (विठ्ठल) माझ्या घरी नाचत आहे असे वाटते;— भावभक्तीच्या उत्साहात देव स्वतः माझ्या जीवनात उतरल्यासारखा भासतो.

****

१) “उंबरठ्यासी कैसे शिऊ आम्ही जातिहीन”

— आम्ही जातिवंत नाही, उंबरठ्यालाही शिवून जाण्याची हिंमत नसे;— म्हणजे आम्ही तिरस्कृत, साधे, समाजात खालच्या थरातले.

“रूप तुझे कैसे पाहू त्यात आम्ही लीन”

— पण तरीही तुझे सुंदर रूप कसे पाहू?— पाहताच त्या रूपात आम्ही हरवून जातो.

“पायरीशी होवू दंग गावूनी अभंग”

— तुझ्या पायऱ्यांशी उभे राहून अभंग गातो आणि तुझ्या प्रेमात दंग होतो.

****

२) “वाळवंटी गाऊ आम्ही वाळवंटी नाचू”

— पंढरीच्या वाळवंटात (वाळवंटी) आम्ही गातो, नाचतो, भक्तीत रमतो.

“चंद्रभागेच्या पाण्याने अंग अंग न्हाऊ”

— चंद्रभागा नदीच्या पवित्र पाण्याने आमचे प्रत्येक अंग स्वच्छ व पावन होते.

“विठ्ठलाचे नाम घेऊ होऊनी निसंग”

— विठ्ठलाचे नाम घेत घेत आम्ही निस्पृह, विरक्त आणि शुद्ध बनतो;— नाम आपल्याला जगाच्या मोहापासून मुक्त करते.

****

३) “आषाढी कार्तिकी भक्तजन येती”

— आषाढी आणि कार्तिकीवारीला लाखो भक्त पंढरीला येतात.

“पंढरीच्या वाळवंटी संत गोळा होती”

— त्या वाळवंटी प्रदेशात संतांची मेळावे भरतात—भक्तीचा महासागर उसळतो.

“चोख म्हणे नाम घेता भक्त होती दंग”

— संत चोखामेळा म्हणतात, “नाम घेताच भक्त आनंदात, प्रेमात पूर्णपणे दंग होतात.”— नामस्मरणानेच भक्तीची खरी दिव्यता प्रकट होते.