 |
| आतां विश्वात्मके देवें । येणें वाग्ये तोषावें । तोषोनि मज द्यावें । पसायदान हे ॥१॥ |
✶ पसायदान ✶
पसायदान – ओळीओळीचा अर्थ
आतां विश्वात्मके देवें । येणें वाग्ये तोषावें ।
हे विश्वरूप परमेश्वरा, माझ्या या नम्र प्रार्थनेने तू प्रसन्न हो.
तोषोनि मज द्यावें । पसायदान हे ॥१॥
तू आनंदित होऊन मला हे आशीर्वादरूपी दान दे.
जे खळांची व्यंकटी सांडो । तया सत्कर्मी रती वाढो ।
दुष्ट, अहंकारी आणि क्रूर प्रवृत्ती नष्ट होवोत, आणि त्यांच्यात चांगल्या कर्मांची आवड वाढो.
भूता परस्परें जडो । मैत्र जीवांचे ॥२॥
सर्व प्राणी एकमेकांशी मैत्रीने जोडले जावोत; परस्पर प्रेम वाढो.
दुरितांचे तिमिर जावो । विश्व स्वधर्म सूर्ये पाहो ।
पापरूपी अंधार नाहीसा होवो, आणि धर्मरूपी सूर्य संपूर्ण जगाला उजळून टाको.
जो जे वांछील तो ते लाहो । प्राणिजात ॥३॥
प्रत्येक जीवाला जे योग्य आहे, जे तो मनापासून इच्छितो, ते प्राप्त होवो.
वर्षत सकळ मंगळी । ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी ।
सर्वत्र मंगल गोष्टींचा वर्षाव होवो; ईश्वरभक्तांची संख्या वाढो.
अनवरत भूमंडळी । भेटतु भूतां ॥४॥
या पृथ्वीवर सर्व जीव एकमेकांना निरंतर सहाय्य व सद्भावाने भेटोत.
चला कल्पतरूंचे आरव । चेतना चिंतामणीचे गाव ।
कल्पवृक्षांचा (इच्छापूर्तीचा) वनफुलोरा फुलो; चेतना म्हणजेच जाणीव ही चिंतामणीसारखी मौल्यवान होवो.
बोलते जे अर्णव । पीयूषाचे ॥५॥
संपूर्ण विश्व अमृताने भरलेल्या सागरासारखे गोड व मंगल बोलणारे होवो.
चंद्रमे जे अलांछन । मार्तंड जे तापहीन ।
चंद्रावर डाग नसावा आणि सूर्य तापरहित असावा, म्हणजेच त्रासदायक गोष्टी नष्ट व्हाव्यात.
ते सर्वाही सदा सज्जन । सोयरे होतु ॥६॥
सर्व लोक सद्गुणी बनून एकमेकांचे आप्त, हितचिंतक व्हावेत.
किंबहुना सर्वसुखी । पूर्ण होऊनि तिहीं लोकी ।
खरं तर तिन्ही लोकांत सर्वजण सुखी आणि समाधानाने भरलेले असोत.
भजिजो आदि पुरुषी । अखंडित ॥७॥
सर्वांनी अखंडपणे आदिपुरुष परमेश्वराचे भक्तीभावाने स्मरण करावे.
आणि ग्रंथोपजीविये । विशेषीं लोकी इये ।
ज्ञानावर, ग्रंथांवर उपजीविका करणारे लोक या जगात विशेष सन्मानित व्हावेत.
दृष्यादृष्य विजये । होआवे जी ॥८॥
दिसणाऱ्या आणि न दिसणाऱ्या अशा सर्व अडचणींवर त्यांचा विजय व्हावा.
तेथ म्हणे श्रीविश्वेश्वरावो । हा होईल दानपसावो ।
अशा प्रकारे हे दान तुला अर्पण करताना संत ज्ञानेश्वर म्हणतात,
येणे वरे ज्ञानदेवो । सुखिया झाला ॥९॥
या आशीर्वादामुळे ज्ञानदेव स्वतःही अंतःकरणाने सुखी झाला आहे.
निष्कर्ष
“पसायदान” ही केवळ प्रार्थना नसून संपूर्ण मानवजातीसाठी कल्याणाची विश्वव्यापी कामना आहे. संत ज्ञानेश्वरांनी स्वतःसाठी काहीही न मागता, संपूर्ण सृष्टीच्या मंगलासाठी केलेली ही प्रार्थना आजही तितकीच अर्थपूर्ण, प्रेरणादायी आणि सार्वकालिक आहे.
0 टिप्पण्या