वृंदावनी वेणु कवणाचा माये वाजे

वृंदावनी वेणु कवणाचा माये वाजे |
 वेणुनादे गोवर्धनु गाजे |
पुच्छ पसरूनी मयूर विराजे |
 मज पाहता भासती यादवराजे ||धृ||

तृणचारा चरू विसरली |
 गाईव्याघ्र एके ठायी झाली |
पक्षीकुळे निवांत राहिली |
वैरभाव समूळ विसरली ||1||

यमुनाजळ स्थिरस्थिर वाहे |
 रविमंडळ चालता स्तब्ध होय |
शेष कूर्म वराह चकीत राहे |
बाळा स्तन देऊ विसरली माय ||2||

ध्वनी मंजूळ मंजूळ उमटती |
 बाकी रुणझुण रुणझुण वाजती |
देव विमानी बैसोनी स्तुति गाती |
 भानुदासा पावली प्रेम-भक्ति ||3||

अभंगाचा अर्थ 

धृवपद :

वृंदावनी वेणू कवणाचा माये वाजे | वेणुनादे गोवर्धनु गाजे | पुच्छ पसरूनी मयूर विराजे | मज पाहता भासती यादवराजे ||
कवी भक्तिभावाने म्हणतो अगं माये, ब्रजभूमीमध्ये एवढा गोड वेणूचा नाद कोण वाजवत आहे? त्या मुरलीच्या नादाने संपूर्ण गोवर्धन पर्वत जणू गूंजून उठला आहे. मोर आपली पिसे पसरून नर्तन करू लागले आहेत. हा मधुर नाद ऐकताना मला परमेश्वर श्रीकृष्णच समोर उभे असल्यासारखे भासते; तेच व्रजेश्वर, तेच यादवांचे राजा.

1) तृणचारा चरू विसरली | गाई व्याघ्र एके ठायी झाली | पक्षीकुळे निवांत राहिली | वैरभाव समूळ विसरली ||

या ओळींमध्ये कृष्णाच्या वेणुनादाचे सामर्थ्य दाखवले आहे.
गाई आपले गवत खात होत्या, पण मुरलीचा नाद लागताच त्यांनी गवत खाणे थांबवले even जमिनीवरील व्याघ्र (किंवा हिंस्त्र प्राणी) आणि गाई एकत्र उभे राहिले भय नाही, हिंसा नाही. वेणूच्या नादाने त्यांच्यातील स्वाभाविक वैरभाव नाहीसा झाला.
वनातील पक्षीही चिवचिव थांबवून शांत बसले; निसर्गातील प्रत्येक जीव त्या दिव्य सुरात लीन झाला.
कृष्णाच्या वेणूचा नाद म्हणजे प्रेमाचा, शांततेचा आणि एकात्मतेचा संगम त्यासमोर सर्व विरोध, वैर, भीती लय पावते.

2) यमुना जळ स्थिरस्थिर वाहे | रविमंडळ चालता स्तब्ध होय | शेष कूर्म वराह चकीत राहे | बाळा स्तन देऊ विसरली माय ||

वेणूच्या नादाने केवळ प्राणीच नव्हे तर निसर्गही मंत्रमुग्ध होतो.
यमुनेचे पाणी जणू वाहणे विसरून स्तब्ध झाले इतका मोह झाला त्या नादाचा. सूर्यही आकाशात चालत असताना स्थिर राहिल्यासारखा भासतो जणू त्यालाही या नादाची भुरळ पडली आहे.
शेष, कूर्म आणि वराह विष्णूंचे विविध अवतार सुद्धा विस्मित होऊन पाहत राहतात.
अगदी लहान बाळाला दूध पाजत असलेली माता सुद्धा त्या नादात हरवते आणि क्षणभर बाळाला दूध देणे विसरते; इतका मोहक आणि मंत्रमुग्ध करणारा आहे कृष्णाचा वेणु­नाद.

3) ध्वनी मंजूळ मंजूळ उमटती | बाकी रुणझुण रुणझुण वाजती | देव विमानी बैसोनी स्तुति गाती | भानुदासा पावली प्रेम-भक्ति ||

कृष्णाच्या बासरीचा मधुर नाद जिकडे जाईल तिकडे मंजुळ ध्वनींची लय उमटते. वनातील इतर ध्वनी पानांची सळसळ, पाण्याची झुळझुळ, चैतन्याची रुणझुण सगळे जणू या वेणूसुराला साथ देतात.
देवही आपल्या विमाने थांबवून हा दैवी नाद ऐकतात आणि कृष्णाच्या स्तुतीत तल्लीन होतात.
भानुदास (संत) म्हणतात या वेणूनादातून मला परिपूर्ण प्रेमभक्तीचा अनुभव मिळाला, जीव भावते दिव्य प्रेमात लीन झाला.